Đà Nẵng thúc đẩy phát triển Sâm Ngọc Linh từ sản phẩm quốc gia trở thành thương hiệu toàn cầu

Sáng 02/8, dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố Đà Nẵng, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Viện Dược liệu (Bộ Y tế), Công ty Cổ phần Nông nghiệp Trường Hải (THACO AGRI), Công ty Cổ phần Dược liệu Trà Linh và Liên danh VTV8 - Thành An Media tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Sâm Ngọc Linh - Từ sản phẩm quốc gia tới thương hiệu toàn cầu”, với sự tham dự của hơn 60 đại biểu quốc tế, hơn 200 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; các viện nghiên cứu, trường đại học; tổ chức khoa học và công nghệ; chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực dược liệu, y học cổ truyền, công nghệ sinh học, nông nghiệp, sở hữu trí tuệ; đại diện các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Toàn cảnh Hội thảo

Đây là hoạt động trọng tâm trong khuôn khổ Lễ hội Sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026, hướng đến kết nối tri thức, thúc đẩy hợp tác quốc tế và mở ra các giải pháp phát triển bền vững ngành dược liệu Việt Nam, lấy Sâm Ngọc Linh làm sản phẩm chủ lực.

Hội thảo tập trung đánh giá thực trạng, tiềm năng và những thách thức trong công tác bảo tồn, phát triển Sâm Ngọc Linh; giới thiệu các kết quả nghiên cứu mới; chia sẻ kinh nghiệm giữa các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp; đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu, thương mại hóa sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đà Nẵng sở hữu nhiều lợi thế để trở thành trung tâm công nghiệp dược liệu

Ông Hồ Quang Bửu - Phó Chủ tịch UBND thành phố phát biểu khai mạc

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Hồ Quang Bửu - Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết, sau khi mở rộng địa giới hành chính, thành phố có diện tích hơn 11.800 km² với hệ sinh thái đa dạng từ biển, đồng bằng đến miền núi, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các loại dược liệu quý, đặc biệt là Sâm Ngọc Linh. Đây là loài đặc hữu của Việt Nam, phân bố chủ yếu tại vùng núi Ngọc Linh ở độ cao từ 1.500 - 2.100 m. Qua nghiên cứu, các nhà khoa học đã xác định được 126 hợp chất, trong đó có 87 hợp chất saponin, nhiều hoạt chất chỉ có ở Sâm Ngọc Linh, tạo nên giá trị dược học và lợi thế cạnh tranh đặc biệt trên thị trường.

Đồng thời, Đà Nẵng còn sở hữu hơn 800 loài dược liệu, phân bố chủ yếu tại khu vực miền núi, là nguồn tài nguyên sinh học quý giá phục vụ phát triển ngành dược liệu và nâng cao sinh kế cho người dân.

Hiện nay, diện tích trồng Sâm Ngọc Linh trên địa bàn thành phố đạt khoảng 1.500 ha, là một trong những vùng phát triển Sâm Ngọc Linh lớn nhất cả nước. Thành phố cũng đang tập trung đầu tư hệ thống nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen, phát triển giống, chế biến và thương mại hóa các sản phẩm từ dược liệu, hướng tới xây dựng trung tâm công nghiệp dược liệu quy mô quốc gia.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát huy giá trị “Quốc bảo” Việt Nam

Sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis) được phát hiện vào năm 1973 trên dãy núi Ngọc Linh và được đánh giá là một trong những loài sâm có giá trị dược liệu hàng đầu thế giới. Với nguồn gen đặc hữu cùng hàm lượng hoạt chất cao, Sâm Ngọc Linh được xác định là sản phẩm quốc gia và là “Quốc bảo” của Việt Nam.

Nhằm phát huy tiềm năng của loại dược liệu quý này, Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương quan trọng, nổi bật là Chương trình phát triển Sâm Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 và Đề án “Phát triển và hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu tại Quảng Nam (nay là thành phố Đà Nẵng) với Sâm Ngọc Linh là cây chủ lực”.

Trên cơ sở đó, thành phố Đà Nẵng đã triển khai nhiều chương trình, chính sách nhằm bảo tồn nguồn gen, mở rộng vùng trồng, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển sản phẩm, bảo hộ sở hữu trí tuệ và xây dựng chuỗi giá trị dược liệu. Tuy nhiên, quá trình phát triển vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức như quy mô sản xuất còn nhỏ, công nghệ chế biến sâu chưa phát triển tương xứng, chuỗi liên kết còn hạn chế và yêu cầu bảo vệ tài nguyên dược liệu ngày càng cao.

Đẩy mạnh khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế

Tại Hội thảo, nhiều chuyên gia đến từ Hàn Quốc, Trung Quốc và các quốc gia có ngành công nghiệp nhân sâm phát triển đã chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng chuỗi giá trị, tiêu chuẩn hóa chất lượng, phát triển vùng nguyên liệu, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, xây dựng thương hiệu quốc gia và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Các báo cáo viên tham luận tại Hội thảo

Các báo cáo khoa học cũng tập trung làm rõ nhiều nội dung quan trọng như bảo tồn nguồn gen, nhân giống bằng công nghệ nuôi cấy mô, nhân giống hữu tính và giâm hom; phát triển mô hình canh tác bền vững dưới tán rừng; ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng trừ dịch hại và nâng cao năng suất; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng Blockchain, IoT trong quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và minh bạch hóa chuỗi giá trị.

Bên cạnh đó, nhiều kết quả nghiên cứu về chế biến sâu như nano hóa hoạt chất, sản xuất viên nang mềm, trà và đồ uống từ dược liệu được giới thiệu nhằm gia tăng giá trị kinh tế và nâng cao khả năng cạnh tranh của các sản phẩm mang thương hiệu Sâm Ngọc Linh trên thị trường quốc tế.

Mở rộng liên kết đầu tư và xây dựng thương hiệu dược liệu Việt Nam

Trong khuôn khổ Hội thảo, đã diễn ra lễ trao Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa các đơn vị trong nước và quốc tế về nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa các sản phẩm từ Sâm Ngọc Linh và dược liệu. Việc ký kết các thỏa thuận hợp tác không chỉ mở ra cơ hội kết nối nguồn lực, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi giá trị dược liệu, mà còn tạo nền tảng để tăng cường thu hút đầu tư, mở rộng hợp tác quốc tế, từng bước nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh của Sâm Ngọc Linh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Lễ trao MOU

Ngoài ra, lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng đã có buổi tiếp và làm việc với các chuyên gia, nhà khoa học và đối tác quốc tế nhằm trao đổi ngắn về định hướng hợp tác trong nghiên cứu, bảo tồn, phát triển vùng nguyên liệu, ứng dụng khoa học công nghệ và thương mại hóa các sản phẩm từ Sâm Ngọc Linh. Các nội dung trao đổi tập trung vào chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, đề xuất các mô hình hợp tác phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, đồng thời mở rộng cơ hội kết nối giữa các viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhà đầu tư để thúc đẩy phát triển ngành dược liệu theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế.

Tiếp và làm việc với Giáo sư Yang Deok Chun

Tiếp và làm việc với đoàn đại biểu tỉnh Chungcheongnam, Hội Sâm huyện Geumsan, Hiệp hội doanh nhân và Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc

Hiện nay, chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” đã được cấp cho sản phẩm sâm củ tại các khu vực thuộc thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi. Thành phố đang tiếp tục nghiên cứu mở rộng vùng chỉ dẫn địa lý, đồng thời xây dựng nhãn hiệu chứng nhận đối với các sản phẩm chế biến từ Sâm Ngọc Linh nhằm nâng cao giá trị thương mại và bảo vệ thương hiệu.

Hội thảo không chỉ tạo diễn đàn kết nối giữa các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế mà còn góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng các cơ chế, chính sách phát triển ngành dược liệu trong giai đoạn mới.

Thông qua các khuyến nghị, sáng kiến và mô hình hợp tác được chia sẻ, Đà Nẵng kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút nguồn lực đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển vùng nguyên liệu gắn với công nghiệp chế biến hiện đại, từng bước xây dựng hệ sinh thái dược liệu hoàn chỉnh. Đây cũng là nền tảng quan trọng để khẳng định vai trò của thành phố là trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế về dược liệu của khu vực miền Trung và cả nước, góp phần đưa Sâm Ngọc Linh trở thành thương hiệu dược liệu Việt Nam có vị thế trên thị trường toàn cầu.

Một số hình ảnh: