KHỞI NGHIỆP THƯƠNG HIỆU SÁNG TẠO TỪ NGÔN NGỮ THIẾT KẾ BẢN ĐỊA

Từ một bài tập sáng tạo trên giảng đường, Phạm Huỳnh Bảo Kim - sinh viên ngành Thiết kế Đồ họa tại Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh đã nhen nhóm một ý tưởng khởi nghiệp xây dựng mô hình Studio sáng tạo chuyên cung cấp giải pháp thiết kế đương đại để “số hóa” và nâng tầm giá trị cho nông sản, sản phẩm truyền thống Việt.

 Làm mới cách kể chuyện cho sản phẩm bản địa

Hiện nay, nhiều sản phẩm truyền thống và đặc sản vùng miền của Việt Nam có chất lượng rất tốt và câu chuyện văn hóa sâu dày. Tuy nhiên, khi ra thị trường, các sản phẩm này thường chịu thế yếu vì bao bì đơn điệu, thiếu tính kết nối thị giác với thế hệ tiêu dùng mới (Gen Z, Millennials) – những người đòi hỏi cao về cả thẩm mỹ lẫn trải nghiệm số.

Nhận thấy khoảng trống lớn đó, Bảo Kim định hình ý tưởng cốt lõi cho mô hình khởi nghiệp tương lai: Xây dựng một Creative Agency/Studio Thiết kế chuyên biệt về văn hóa bản địa. Mục tiêu của mô hình này không phải là trực tiếp sản xuất thực phẩm, mà là cung cấp giải pháp toàn diện từ thiết kế bao bì cấu trúc, định vị thương hiệu (branding), đến tích hợp công nghệ tương tác cho các sản phẩm truyền thống Việt.

Bánh chưng “Gói Ký Ức” – Sản phẩm minh chứng cho một mô hình bài bản

Để chứng minh tính khả thi của ý tưởng kinh doanh thiết kế này, Bảo Kim phát triển dự án “Gói Ký Ức” lấy Bánh chưng làm sản phẩm thử nghiệm mẫu (Case study). Chiếc bánh chưng ở đây đóng vai trò là một "showcase" trực quan nhất để chứng minh sức mạnh của thiết kế đồ họa trong việc tái định vị một sản phẩm quen thuộc.

Giải pháp thiết kế được đề xuất trong bộ sản phẩm mẫu bao gồm:

Bao bì cấu trúc hình khối tương tác: Vỏ hộp được thiết kế mở theo các nếp gấp mô phỏng động tác bóc lá dong ngoài đời thực, biến hành vi mở hộp quà tặng thành một trải nghiệm chạm đầy cảm xúc.

Hệ thống thị giác bản địa: Sử dụng bảng màu chuẩn hóa từ nguyên liệu tự nhiên (xanh lá dong, vàng đỗ xanh, đỏ hồng thịt ba chỉ) phối hợp với các đường nét hình học hiện đại.

Định hướng trải nghiệm số hóa qua AR (Thực tế ảo tăng cường): Tích hợp mã QR trên bao bì để mở ra không gian 3D kể câu chuyện từ cánh đồng nếp đến nồi bánh chưng đêm giao thừa, biến một sản phẩm vật lý thành một điểm chạm công nghệ cuốn hút giới trẻ.

Dù mới dừng lại ở mức ý tưởng, dự án đã vạch rõ lộ trình thương mại hóa với hai nguồn doanh thu mục tiêu:

Phân khúc Doanh nghiệp (B2B): Cung cấp dịch vụ tư vấn, thiết kế bao bì độc quyền và làm thương hiệu cho các đơn vị sản xuất nông sản đặc sản vùng miền, các làng nghề truyền thống đang loay hoay tìm đường tiếp cận giới trẻ.

Phân khúc Người tiêu dùng (B2C): Liên kết hợp tác theo mô hình cộng hưởng (Studio lo khâu thiết kế, trải nghiệm số; đối tác uy tín lo khâu chất lượng cốt bánh) để tung ra các bộ quà tặng văn hóa giới hạn vào các dịp lễ lớn.

 Tiềm năng phát triển rộng mở từ một công thức chung

Ý tưởng thử nghiệm thành công trên chiếc bánh chưng sẽ là bước đệm để Studio mở rộng quy mô. Công thức thiết kế này được kỳ vọng có thể áp dụng cho hàng trăm sản phẩm truyền thống khác: từ bánh Tét miền Tây, chè Thái Nguyên, gốm sứ Bát Tràng cho đến các loại nông sản sấy khô.

"Bánh chưng chỉ là chương đầu tiên để tôi chứng minh rằng: Ngôn ngữ thiết kế đồ họa có thể tạo ra giá trị gia tăng cực kỳ lớn cho tài nguyên bản địa", Bảo Kim chia sẻ về tầm nhìn của dự án. Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo dựa trên văn hóa này kỳ vọng sẽ trở thành chiếc cầu nối, dùng tư duy của thế hệ mới để đưa di sản Việt bước vào màn hình điện thoại, bước vào không gian số và đi vào đời sống của người trẻ một cách tự nhiên nhất.

Người trẻ và cách kể mới về văn hóa

"Nếu một người trẻ không thể kể câu chuyện văn hóa của chính mình bằng ngôn ngữ mà thế hệ mình hiểu, thì ai sẽ làm điều đó?" Câu hỏi đau đáu của Bảo Kim cũng chính là lời tự sự chung của nhiều người trẻ làm sáng tạo ngày nay.

Khởi nghiệp từ việc làm mới giá trị bản địa chưa bao giờ là con đường dễ dàng, nhất là với những sinh viên còn ngồi trên giảng đường. Thế nhưng, sự dũng cảm khi nhìn nhận thiết kế như một giải pháp kinh doanh thực tế, biến những hình khối vô tri như chiếc bánh chưng thành một đại sứ văn hóa số hóa, đã mở ra một lối đi đầy tiềm năng. Studio thiết kế ấy trong tương lai có thể vẫn chỉ là một dấu hỏi, nhưng câu hỏi mà nó để lại: "Tại sao chiếc bánh này lại có hình vuông?" từ một người trẻ tò mò trước một tấm poster đẹp, chính là đốm lửa đầu tiên để ngọn đuốc văn hóa nghìn năm của dân tộc tiếp tục được thắp sáng và truyền tay qua những thế hệ mai sau./.

Phạm Huỳnh Bảo Kim- SV Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh