Từ giải Nhất SURF 2025 đến ngày ra mắt ứng dụng: Local Life Asia và hành trình số hoá văn hoá, trải nghiệm bản địa Việt Nam

Sau đúng một năm kể từ khi được xướng tên ở vị trí cao nhất tại Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng, Local Life Asia chính thức đưa toàn bộ nền tảng lên App Store, khép lại một chặng đường mà phần lớn thời gian không diễn ra trong phòng họp, mà ở các buôn làng, cánh rừng và cung đường miền Trung.

Dấu mốc SURF 2025

Trong hai ngày 29 và 30/07/2025, Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng — SURF 2025 diễn ra tại Nhà khách Quốc hội (NALOD), số 192 Võ Nguyên Giáp, với chủ đề "Bệ phóng chính sách – Nuôi dưỡng kỳ lân". Từ 62 hồ sơ đăng ký, ban tổ chức chọn 31 dự án vào vòng sơ loại và 10 dự án bước vào chung kết, trải rộng trên các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin, môi trường, kinh tế tuần hoàn và công nghệ chế tạo. Giải Nhất thuộc về LocalLife.Asia, nền tảng du lịch cộng đồng bền vững ứng dụng AI có trụ sở tại Đà Nẵng.

Chủ đề của kỳ SURF năm ấy phần nào phản ánh đúng bản chất bài toán mà dự án theo đuổi. Một nền tảng số hoá văn hoá và trải nghiệm bản địa không thể lớn lên đơn độc bằng công nghệ, mà cần chính sách đứng phía sau, cần chính quyền địa phương đồng hành và cần cộng đồng dân cư đặt niềm tin — ba yếu tố vốn nằm ngoài tầm với của phần lớn startup giai đoạn đầu. Giải thưởng vì vậy được đội ngũ nhìn nhận không phải như một đích đến, mà như một sự thừa nhận công khai rằng bài toán này đủ lớn để nhiều bên cùng ngồi lại.

Số hoá nguồn cung: khoảng 300 host và hơn 1.000 sản phẩm

Phần việc nặng nhất của một năm qua nằm ở khâu ít được nhắc tới nhất, đó là đưa nguồn cung bản địa lên môi trường số. Tính đến thời điểm ra mắt ứng dụng, nền tảng đã có khoảng 300 host hoạt động trực tuyến với hơn 1.000 sản phẩm, bao gồm trải nghiệm, lưu trú và các dịch vụ du lịch.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy trở ngại lớn nhất không nằm ở thiết bị hay đường truyền, mà ở khoảng cách giữa tri thức bản địa và ngôn ngữ của thị trường. Nhiều chủ nhà nắm giữ nghề truyền thống, hiểu tường tận mùa vụ, con nước và tập quán của cộng đồng mình, nhưng chưa từng phải diễn đạt những điều đó thành một sản phẩm có thời lượng, có giá, có lịch trống và có cam kết chất lượng rõ ràng.

Thu hẹp khoảng cách ấy là công việc đòi hỏi sự hiện diện thường xuyên tại chỗ và một quá trình đồng hành kéo dài, thay vì chỉ là thao tác đăng tải thông tin. Với Local Life Asia, một sản phẩm chỉ được xem là số hoá hoàn tất khi host bắt đầu nhận được những đơn đặt chỗ đầu tiên, bởi đây mới là thời điểm quyết định một chủ nhà có tiếp tục gắn bó lâu dài với nền tảng hay không.

Thực địa miền Trung

Song song với việc mở rộng nguồn cung, nhà sáng lập Local Life Asia dành phần lớn thời gian trong năm cho các chuyến thực địa dọc miền Trung và Tây Nguyên, đi cùng host và làm việc trực tiếp với các địa phương, thay vì điều hành từ văn phòng.

Hành trình trải dài từ Đà Nẵng và Hội An, qua Phú Yên với Mũi Điện, cầu gỗ Ông Cọp và những bãi biển đá còn ít người biết đến, lên Đắk Lắk và hồ Lắk, tới thác K50, Măng Đen rồi vòng về Đà Nẵng. Chính từ những chuyến đi này, tuyến hành trình dài ngày đầu tiên của nền tảng được định hình, với sự phối hợp giữa đội ngũ điều phối và những người bản xứ am hiểu địa bàn tại mỗi điểm dừng.

Tại Đắk Lắk, quá trình làm việc cùng cộng đồng M'Nông dẫn tới một trong những quyết định sản phẩm được đội ngũ nhìn nhận là quan trọng nhất, đó là xây dựng mô hình du lịch voi có đạo đức, trong đó du khách không cưỡi voi, voi không bị xích, và toàn bộ trải nghiệm xoay quanh việc quan sát, cho voi ăn và tìm hiểu mối quan hệ lâu đời giữa con voi với đời sống của các nài voi bản địa. Mô hình này khó bán hơn đáng kể so với hình thức cưỡi voi truyền thống trong giai đoạn đầu, nhưng được giữ lại như một chuẩn mực mà nền tảng cam kết không đánh đổi.

Điểm chung của các chuyến thực địa là một nhận định lặp đi lặp lại, rằng nhiều địa phương đã sẵn có sản phẩm tốt, thứ họ thiếu là hạ tầng số và nguồn lực để đưa sản phẩm ấy ra thị trường một cách bài bản.

Rừng, biển và bài toán sinh kế bền vững

Càng đi thực địa, đội ngũ càng nhận ra rằng câu chuyện văn hoá bản địa và câu chuyện tự nhiên là một. Ở phần lớn các địa bàn mà nền tảng đang đồng hành, đặc biệt tại Tây Nguyên và vùng núi miền Trung, cộng đồng dân cư sống dựa vào rừng qua nhiều thế hệ, và mọi tri thức bản địa đáng giá nhất đều bắt nguồn từ mối quan hệ ấy. Khi rừng suy giảm, thứ mất đi không chỉ là độ che phủ, mà còn là nghề, là bài thuốc, là lễ hội và là lý do để lớp trẻ ở lại quê hương.

Vì vậy, Local Life Asia xác định bảo tồn thiên nhiên và phát triển rừng tự nhiên là một phần không tách rời của chiến lược sản phẩm, chứ không phải một thông điệp truyền thông kèm theo. Định hướng dài hạn của nền tảng là phát triển nhóm sản phẩm du lịch dưới tán rừng, trong đó rừng được giữ nguyên trạng và tạo ra dòng thu nhập thường xuyên cho cộng đồng thông qua các hoạt động có tác động thấp như đi bộ đường dài cùng người dẫn đường bản xứ, tìm hiểu dược liệu và thảo mộc dưới tán, quan sát chim và động vật hoang dã, lưu trú quy mô nhỏ ven rừng, cũng như trải nghiệm nông lâm kết hợp gắn với sinh kế sẵn có của người dân.

Cách tiếp cận này hướng tới một sự thay đổi căn bản trong bài toán kinh tế của cộng đồng sống gần rừng. Khi một cánh rừng nguyên vẹn tạo ra thu nhập đều đặn và lâu dài cho người dân địa phương, việc giữ rừng trở thành lựa chọn hợp lý về mặt kinh tế chứ không còn phụ thuộc vào các biện pháp hành chính đơn thuần. Đây là hướng đi cần thời gian tính bằng nhiều năm và không mang lại tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn, nhưng theo quan điểm của đội ngũ, đó là cách duy nhất để du lịch cộng đồng không lặp lại vòng lặp quen thuộc là khai thác cạn kiệt rồi rời đi.

Cùng với rừng, nền tảng cũng ưu tiên các trải nghiệm ven biển và sông nước gắn với nghề truyền thống của ngư dân, với nguyên tắc chung là số lượng khách phải nằm trong ngưỡng chịu tải của điểm đến, thay vì chạy theo lượt đặt chỗ bằng mọi giá.

Hệ sinh thái sáu bên

Điều Local Life Asia xây dựng trong năm qua không dừng lại ở một ứng dụng đặt chỗ, mà là một hệ sinh thái trong đó nền tảng giữ vai trò kết nối giữa sáu nhóm chủ thể.

Host bản địa là trung tâm của toàn bộ mô hình, giữ tri thức, nghề nghiệp và bản sắc của cộng đồng, trong khi nền tảng đảm nhận những phần việc họ không có điều kiện làm, từ đưa câu chuyện của họ ra thị trường quốc tế cho tới bảo đảm thanh toán an toàn và dòng khách ổn định.

Du khách mà nền tảng hướng tới là nhóm khách tìm kiếm chiều sâu văn hoá và trải nghiệm gắn với thiên nhiên, thay vì các điểm đến đại trà, và ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong cơ cấu khách quốc tế đến Việt Nam.

Các công ty du lịch và lữ hành được xác định là đối tác phân phối chứ không phải đối thủ, bởi họ có sẵn tệp khách và kênh bán, trong khi phần họ thường thiếu là một kho sản phẩm bản địa đã được kiểm chứng và số hoá đầy đủ.

KOL và KOC tham gia qua chương trình affiliate, cho phép những người có ảnh hưởng và những người yêu một vùng đất cụ thể giới thiệu trải nghiệm tại đó và nhận phần chia sẻ giá trị minh bạch trên mỗi đơn hàng phát sinh.

Thổ địa, hay Local Knowledge Ambassador (LOK), là mạng lưới người bản xứ am hiểu địa bàn, được đào tạo bài bản để đồng hành cùng du khách và giữ chuẩn chất lượng dịch vụ tại chỗ. Đây là lời giải cho bài toán làm thế nào một nền tảng đặt tại Đà Nẵng có thể vận hành ổn định ở những địa bàn cách hàng trăm ki-lô-mét.

Chính quyền địa phương và các tổ chức phi chính phủ khép lại vòng kết nối. Local Life Asia hợp tác với AOP (Action on Poverty) và REACH trong các hoạt động đào tạo nghề, tạo sinh kế và phát triển cộng đồng, đồng thời làm việc cùng chính quyền các địa phương để đưa sản phẩm OCOP, làng nghề và sản phẩm du lịch cộng đồng lên nền tảng số.

Ứng dụng chính thức có mặt trên App Store

Toàn bộ kinh nghiệm tích luỹ từ thực địa được đưa vào ứng dụng Local Life Asia, hiện đã phát hành trên App Store với một số tính năng đáng chú ý.

Nền tảng cá nhân hoá trải nghiệm theo hành vi và sở thích của từng du khách, giúp mỗi người dùng nhìn thấy một Việt Nam phù hợp với mối quan tâm riêng của mình, dù đó là ẩm thực, làng nghề, rừng núi hay đời sống sông nước.

Ứng dụng cho phép trò chuyện trực tiếp giữa du khách với host và thổ địa, để mọi trao đổi về thời tiết, lịch trình, khẩu vị hay lưu ý văn hoá diễn ra trực tiếp giữa những người sẽ thực sự gặp nhau, thay vì đi qua một tổng đài trung gian.

Về giao diện, sản phẩm được thiết kế theo hướng travel social, ưu tiên hình ảnh và video ở lớp hiển thị đầu tiên, cho phép người dùng lướt xem như trên một mạng xã hội du lịch và đặt chỗ ngay với nội dung đang xem. Toàn bộ giao dịch được thực hiện qua cổng thanh toán chính thức, với giá và lịch trống hiển thị minh bạch.

Trong dòng chảy phát huy nội lực văn hoá

Hành trình của Local Life Asia đặt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chủ trương phát huy nội lực, xác định văn hoá là sức mạnh nội sinh và đưa công nghiệp văn hoá cùng kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới, song hành với định hướng phát triển du lịch xanh và tăng trưởng bền vững.

Ở góc nhìn của đội ngũ, số hoá văn hoá theo nghĩa thực chất không dừng lại ở việc lưu trữ hiện vật hay xây dựng bảo tàng số, mà là đưa chính những người đang nắm giữ văn hoá vào nền kinh tế, để họ có thể sống được bằng bản sắc của mình và nhờ đó tiếp tục gìn giữ bản sắc ấy. Một cộng đồng còn giữ được nghề, giữ được tiếng nói, giữ được cánh rừng sau lưng làng và cách chế biến truyền thống của mình sẽ tạo ra giá trị lâu dài theo cách mà tài nguyên khai thác một lần không thể có được, và đó cũng là loại giá trị khó sao chép nhất trên thị trường du lịch khu vực.

Chặng tiếp theo

Một năm sau SURF 2025, Local Life Asia bước vào giai đoạn vận hành thực chiến với khoảng 300 host trực tuyến, hơn 1.000 sản phẩm, một mạng lưới thổ địa trải khắp miền Trung và một ứng dụng đã có mặt trên App Store. Trọng tâm của giai đoạn tới được xác định là mở rộng nguồn cung song song với việc bảo đảm đầu ra cho host, phát triển nhóm sản phẩm du lịch dưới tán rừng, và tăng cường hợp tác với chính quyền các địa phương để đưa thêm sản phẩm bản địa lên nền tảng.

Các chủ nhà, đơn vị lữ hành, tổ chức và cá nhân quan tâm đến chương trình Thổ địa (LOK) hoặc chương trình affiliate có thể liên hệ với Local Life Asia qua website locallife.asia. Ứng dụng hiện đã sẵn sàng tải về trên App Store.

Local Life Asia (locallife.asia) — Nền tảng trải nghiệm bản địa ứng dụng AI, giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo SURF 2025, Đà Nẵng.